Làm IT Support mà không biết CMD (Command Prompt) thì giống như đi cày mà quên trâu. Khi Windows mất mạng, giao diện đơ, hay cần check nhanh hệ thống, màn hình đen CMD chính là cứu cánh.

Dưới đây là 5 lệnh mình dùng hàng ngày để xử lý sự cố mạng, ngắn gọn và thực chiến.

1. PING – Kiểm tra thông mạng

Lệnh cơ bản nhất nhưng quyền lực nhất. Dùng để xem máy tính có kết nối được tới đích hay không.

  • Cú pháp: ping [địa chỉ IP hoặc tên miền]

  • Ví dụ: ping google.com hoặc ping 8.8.8.8

  • Mẹo nhà nghề:

    • Dùng ping google.com -t để ping liên tục không dừng. Rất hữu ích khi bạn vừa bấm lại đầu dây mạng và muốn test xem tín hiệu có chập chờn hay không.

    • Đọc thông số:

      • Reply from...: Mạng thông.

      • Request timed out: Mất kết nối hoặc bị chặn tường lửa (Firewall).

      • Time=...ms: Độ trễ. Số càng nhỏ càng tốt. Nếu nhảy lung tung (lúc 5ms, lúc 200ms) => Mạng không ổn định (lag).

2. IPCONFIG – Xem thông tin IP

Dùng để biết máy mình đang nhận IP bao nhiêu, hay đang bị dính IP "ma" (169.254.x.x).

  • Cú pháp cơ bản: ipconfig (Xem IP v4, Subnet Mask, Default Gateway).

  • Cú pháp nâng cao: ipconfig /all

    • Dùng khi cần lấy địa chỉ MAC (Physical Address) để khai báo cho Sysadmin mở mạng hoặc cấu hình DHCP Static.

  • Cú pháp cứu mạng:

    • ipconfig /release: Xóa IP hiện tại.

    • ipconfig /renew: Xin cấp lại IP mới từ Modem/Router.

    • Khi nào dùng? Khi máy báo "Trùng IP" (IP Conflict) hoặc có biểu tượng chấm than vàng.

3. TRACERT – Dò đường đi của gói tin

Bạn vào web chậm, sếp hỏi "Do mạng công ty hay do cáp quang biển đứt?". Dùng lệnh này để trả lời. Nó sẽ chỉ ra gói tin đi qua những đâu (Hops).

  • Cú pháp: tracert [tên miền]

  • Ví dụ: tracert google.com

  • Cách đọc lỗi:

    • Nếu dòng 1, 2 (IP của Modem/Router nội bộ) mà thời gian (ms) cao => Lỗi mạng nội bộ (Do WiFi yếu hoặc Switch hỏng).

    • Nếu các dòng sau (IP nhà mạng) bị * * * hoặc time cao => Lỗi nhà mạng (Do đường truyền ISP).

4. NSLOOKUP – Kiểm tra phân giải tên miền (DNS)

Mạng báo Connected, Ping 8.8.8.8 thông, nhưng vào Facebook/Google báo lỗi? 90% là do lỗi DNS.

  • Cú pháp: nslookup [tên miền]

  • Mục đích: Kiểm tra xem máy chủ DNS hiện tại có dịch được tên miền (ví dụ: google.com) ra địa chỉ IP hay không.

  • Xử lý: Nếu lệnh này báo lỗi, hãy vào cài đặt mạng đổi DNS sang Google (8.8.8.8) hoặc Cloudflare (1.1.1.1).

5. NETSTAT – Kiểm tra cổng (Port) kết nối

Dành cho anh em Dev hoặc IT quản trị. Muốn biết máy tính đang lén lút kết nối đi đâu, hoặc phần mềm nào đang chiếm cổng 80/443.

  • Cú pháp: netstat -an

  • Thông số cần soi:

    • LISTENING: Cổng đang mở chờ kết nối (Ví dụ Web Server chạy port 80).

    • ESTABLISHED: Đang kết nối dữ liệu. Nếu thấy kết nối tới IP lạ liên tục, coi chừng máy dính virus/botnet.

Lệnh xóa bộ đệm DNS Khi bạn vừa trỏ tên miền web mới, hoặc vừa đổi DNS mà máy vẫn lưu cache cũ, hãy chạy lệnh này để làm mới ngay lập tức: ipconfig /flushdns